Кез келген саудаға кіріспес бұрын, P&L (пайда мен шығын есебі) қалай есептелетінін түсіну маңызды. Өз P&L көрсеткішін дәл есептеу үшін трейдерлер төмендегі айнымалыларды ретімен түсінуі қажет.
Позицияның орташа кіру бағасы
Позицияның орындалмаған P&L және орындалмаған P&L% көрсеткіші
Жабылған P&L
Іске асырылған P&L
Позицияның орташа кіру бағасы (AEP)
Bybit Kazakhstan-дағы инверстік келісімшарт саудасында, мысалы, BTCUSD, ETHUSD және XRPUSD, трейдерлер жаңа ордерлер арқылы өз позициясын ұлғайтқан сайын AEP өзгереді.
Мысалы: A трейдері USD 70,000 кіру бағасымен 1,000 сандық ашық BTCUSD сатып алу позициясын ұстап тұр. Бір сағаттан кейін A трейдері USD 75,000 кіру бағасымен қосымша 2,000 сандық позиция ашып, сатып алу позициясын ұлғайтуды шешті.
Төменде AEP формуласы және есептеу қадамдары көрсетілген.
Орташа кіру бағасы = Келісімшарттардың жалпы саны / BTC түріндегі келісімшарттың жалпы құны
Жоғарыдағы сандарды пайдалансақ:
Келісімшарттардың жалпы саны
= 1,000 + 2,000
= 3,000
BTC түріндегі келісімшарттың жалпы құны
= (1,000 / 70,000) + (2,000 / 75,000)
= 0.04095238 BTC
Орташа кіру бағасы
= (3,000 / 0.04095238 BTC)
= 73,255.81566USD
Позицияның орындалмаған P&L және орындалмаған P&L% көрсеткіші
Орындалмаған P&L
Ордер сәтті орындалғаннан кейін, ашық позиция және оның нақты уақыттағы іске асырылмаған P&L көрсеткіші позициялар қойындысында көрсетіледі.
Сауданың қай жағында тұрғаныңызға байланысты іске асырылмаған P&L есептеу формуласы өзгеше болады.
Лонг позициясы үшін:
B трейдері USD 70,000 кіру бағасымен 1,000 сандық ашық BTCUSD сатып алу позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы соңғы саудаланған баға USD 72,000 болып көрсетілген кезде, іске асырылмаған P&L 0.0004 BTC болады.
Орындалмаған P&L = Келісімшарт саны x [(1 / Орташа кіру бағасы) - (1 / Соңғы саудаланған баға)]
= 1,000 x [ (1 / 70,000) - (1 / 72,000) ]
= 1,000 x 0.0000004 BTC
= 0.0004 BTC
Шорт позициясы үшін
C трейдері USD 70,000 кіру бағасымен 1,000 сандық ашық BTCUSD сату позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы соңғы саудаланған баға USD 65,000 болып көрсетілген кезде, іске асырылмаған P&L 0.0011 BTC болады.
Орындалмаған P&L = Келісімшарт саны x [(1 / Соңғы саудаланған баға) - (1 / Орташа кіру бағасы)]
= 1,000 x [ (1 / 65,000) - (1 / 70,000) ]
= 1,000 x 0.000011 BTC
= 0.0011 BTC
Ескертпе:
- Инверстік келісімшарттардың ерекшеліктеріне байланысты P&L USD орнына монета түрінде есептеледі. USD негізінен трейдерлерге ыңғайлы болу үшін баға белгілеу механизмі ретінде қолданылады.
- Бұл баға белгілі бір сомаға, мысалы, USD 500-ге пайдалы немесе пайдасыз бағытта қозғалған кезде, сіз тиісінше USD 500 пайда табасыз немесе жоғалтасыз дегенді білдірмейді.
- Қысқаша айтқанда, Левереджді арттыру пайдаңызды/шығыныңызды тікелей көбейтпейді. Оның орнына пайда мен шығын позиция көлемі және баға қозғалысы арқылы анықталады. Қысқаша айтқанда,
- Левередж неғұрлым жоғары болса, позиция ашу үшін қажет маржиналдық кепіл соғұрлым төмен болады.
- Келісімшарт саны неғұрлым көп болса, пайда/шығын да соғұрлым үлкен болады.
- Баға қозғалысы кіру бағасына қатысты неғұрлым үлкен болса, пайда/шығын да соғұрлым үлкен болады.
- Әдепкі бойынша іске асырылмаған P&L соңғы саудаланған баға негізінде көрсетіледі. Курсорды көрсеткіштің үстіне апарған кезде, іске асырылмаған P&L өзгеріп, Марк баға негізіндегі іске асырылмаған P&L көрсетіледі.
- Соңғысы, іске асырылмаған P&L позицияны ашу және ұстап тұру барысында трейдерлер алған/төлеген қандай да бір сауда немесе қаржыландыру комиссияларын есепке алмайды.
Орындалмаған P&L%
Орындалмаған P&L% негізінен позицияның инвестиция қайтарымын (ROI) пайыз түрінде көрсетеді. Іске асырылмаған P&L сияқты, бұл көрсеткіш те соңғы саудаланған бағаның қозғалысына байланысты өзгеріп отырады. Сондықтан іске асырылмаған P&L% немесе ROI формуласы төмендегідей:
Орындалмаған P&L% = [ Позицияның орындалмаған P&L / Позиция маржасы ] x 100%
Позиция маржасы = Бастапқы маржа + Жабу комиссиясы
B трейдерін қайтадан мысал ретінде алайық. B трейдері USD 70,000 кіру бағасымен 1,000 сандық ашық BTCUSD сатып алу позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы соңғы саудаланған баға USD 72,000 болып көрсетілген кезде, іске асырылмаған P&L 0.0004 BTC болады. Қолданылған левередж 20x деп алайық.
Бұрынғы есептеуімізге сүйенсек, позицияның орындалмаған P&L = 0.0004 BTC
Бастапқы маржа = Саны / (Кіру бағасы x Левереж) = 1,000 / (70,000 x 20) = 0.0007143 BTC
Жабу комиссиясы = (Саны / Банкроттық бағасы) x 0.055% = (1,000/66,500) x 0.055% = 0.00000823 BTC
Орындалмаған P&L% = [ 0.0004 BTC / ( 0.0007143 BTC + 0.00000823 BTC ) ] x 100% = 55.36%
Ескертпе:
- Кейбір трейдерлер мұны қате түсінуі мүмкін, бірақ левереджді арттыру іске асырылмаған пайдаңызды көбейтпейді. Оның орнына трейдерлер позиция маржасының азаюына байланысты орындалмаған P&L% көрсеткішінің өскенін көреді, нақты пайданың артуына байланысты емес. B трейдерін қайтадан мысал ретінде қолдансақ, левередж 20x, 10x немесе 50x болғанына қарамастан, іске асырылмаған P&L өзгеріссіз қалады.
- Егер B трейдері сол 20x левереджді қолданса, оның іске асырылмаған P&L = 0.0004 BTC, іске асырылмаған P&L% = 55.36%
- Егер B трейдері левереджді 10x-ке төмендетсе, оның іске асырылмаған P&L = 0.0004 BTC, іске асырылмаған P&L% = 27.8%
- Егер B трейдері левереджді 50x-ке арттырса, оның іске асырылмаған P&L = 0.0004 BTC, іске асырылмаған P&L% = 136.08%
- Кросс маржиналдық режим үшін позиция маржасы әрқашан нақты монета үшін ағымдағы тәуекел лимиті деңгейінде рұқсат етілген ең жоғары левередж арқылы есептеледі. Мысалы, BTCUSD = 100x.
Жабылған P&L
Трейдерлер позициясын толық жапқан кезде, P&L жабылған/іске асырылған болып есептеледі және Активтер бетіндегі Жабылған P&L қойындысында тіркеледі. Іске асырылмаған P&L-ден айырмашылығы, есептеуде бірнеше маңызды айырмашылық бар. Төменде іске асырылмаған P&L мен жабылған P&L арасындағы айырмашылықтар қорытындыланған.
Сондықтан бүкіл позиция толық жабылды деп есептесек, жабылған P&L есептеу формуласы төмендегідей:
Жабылған P&L = Позицияның P&L мәні - Ашу комиссиясы - Жабу комиссиясы - Төленген/алынған барлық қаржыландыру комиссияларының қосындысы
C трейдерін мысал ретінде қолданайық. C трейдері USD 70,000 кіру бағасымен 1,000 сандық ашық BTCUSD сату позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы соңғы саудаланған баға USD 65,000 болып көрсетілген кезде, C трейдері Нарық бойынша жабу функциясы арқылы бүкіл позицияны жабуға шешім қабылдайды. C трейдері позицияны нарықтық ордер арқылы ашты және позицияны ұстап тұрған кезде жалпы 0.00005 BTC қаржыландыру комиссиясы төленді деп алайық.
Бұрынғы есептеуімізге сүйенсек, позицияның P&L = 0.0011 BTC алынды
Ашу комиссиясы = (1,000 / 70,000) x 0.055% = 0.0000079 BTC төленді
Жабу комиссиясы = (1,000 / 65,000) x 0.055% = 0.0000085 BTC төленді
Барлық төленген/алынған қаржыландыру комиссияларының сомасы = 0.00005 BTC төленді
Жабылған P&L = 0.0011 − 0.0000079 − 0.0000085 − 0.00005 = 0.0010336 BTC
Ескертпе:
- Жоғарыдағы мысал бүкіл позиция екі бағытта да бір ғана ордер арқылы ашылып, жабылған жағдайда ғана қолданылады.
- Позиция ішінара жабылған жағдайда, жабылған P&L барлық комиссияларды, яғни ашу комиссиясы мен қаржыландыру комиссияларын, ішінара жабылған позиция пайызына қарай пропорционалды түрде есептейді және жабылған P&L есептеу үшін осы пропорционалды көрсеткішті пайдаланады.
- Трейдерлер жабылған P&L тарихын осы жерден қарай алады.
Іске асырылған P&L

Іске асырылған P&L = Іске асырылған позицияның P&L сомасы + Сауда комиссиялары + Позицияны ашу кезеңінде қаржыландыру комиссиялары
Іске асырылған P&L позиция қойындысында көрсетіледі және белгілі бір кезеңдегі позицияның іске асырылған P&L сомасын көрсетеді. Бұған барлық сауда комиссиялары, қаржыландыру комиссиялары және ішінара жабудан іске асырылған кез келген позиция P&L кіреді. Формуласы іске асырылмаған P&L формуласымен бірдей.
C трейдерін мысал ретінде қолданайық. C трейдері 1,000 сандық шорт позициясын толық жаппай, тек 65,000 шығу бағасымен 500 санын ғана жапты деп алайық.
Позицияның P&L мәні = 500 x [ (1 / 65,000) - (1 / 70,000) ] = 0.0005495 BTC
Ашу комиссиясы = (1,000 / 70,000) x 0.055% = 0.0000079 BTC
Жабу комиссиясы = (500 / 65,000) x 0.055% = 0.0000042 BTC
Төленген қаржыландыру комиссияларының сомасы = 0.00005 BTC
Позицияның іске асырылған P&L = 0.0005495 - 0.0000079 - 0.0000042 - 0.00005 = 0.0004874 BTC
C трейдерінде 500 сандық шорт позиция қалады. Кейін ол USD 71,000 кіру бағасымен тағы 300 сандық шорт позициясын ашады. Позицияның іске асырылған P&L көрсеткіші төмендегідей болады:
Іске асырылған P&L алға жылжыды = 0.0004874 BTC
Ашу комиссиясы = (300 / 71,000) x 0.055% = 0.0000023 BTC
Іске асырылған P&L (қазіргі уақытқа дейін) = 0.0004874 - 0.0000023 = 0.0004851 BTC
Қалған ашық позиция = 800 сандық шорт позиция
Іске асырылған P&L мен жабылған P&L арасындағы айырмашылық мынада: жабылған P&L үшін позиция ішінара жабылған жағдайда, барлық комиссиялар, яғни ашу комиссиясы мен қаржыландыру комиссиялары, ішінара жабылған позиция пайызына қарай пропорционалды түрде есептеледі және жабылған P&L есептеу үшін осы пропорционалды көрсеткіш қолданылады. Ал іске асырылған P&L нақты уақытта жаңарып, тиісті бағыттағы позиция толық жабылғанға дейін жинақтала береді.
Егер C трейдері 1,000 сандық лонг ордерін орналастырса, 800 сандық шорт позиция жабылады және жаңа 200 сандық лонг позиция ашылады. Іске асырылған P&L қайта есептеліп, 200 сандық лонг позицияның іске асырылған P&L көрсеткішін көрсетеді.
Ескертпе: Бұл функция 2022 жылдың 13 шілдесінен бастап қолдау тапты. 2022 жылғы 13 шілдеге дейін ашылып, 2022 жылғы 13 шілдеден кейін әлі жабылмаған позициялардан алынған іске асырылған P&L есепке алынбайды және қосылмайды.
