Қандай да бір сауда жасамас бұрын, пайда мен шығынның қалай есептелетінін түсіну маңызды. Пайда мен шығынды дәл есептеу үшін трейдерлер келесі айнымалыларды ретімен түсінуі қажет:
Позицияның орташа кіру бағасы
Позицияның іске асырылмаған P&L және іске асырылмаған P&L пайызы (%)
Жабылған позиция бойынша P&L
Іске асырылған P&L
Позицияның орташа кіру бағасы (AEP)
Bybit Kazakhstan инверстік келісімшарттар саудасында (мысалы, BTCUSD, ETHUSD және XRPUSD) трейдерлер жаңа ордерлер арқылы позициясына қосымша көлем қосқан сайын, AEP өзгереді.
Мысалы: A трейдері 70 000 USD кіру бағасымен 1 000 мөлшерінде ашық BTCUSD сатып алу позициясын ұстап тұр. Бір сағаттан кейін A трейдері 75 000 USD кіру бағасымен қосымша 2 000 мөлшерінде позиция ашып, сатып алу позициясын ұлғайтуды шешті.
Төменде AEP формуласы және есептеу қадамдары көрсетілген:
Орташа кіру бағасы = Келісімшарттардың жалпы саны / BTC түріндегі жалпы келісімшарт құны
Жоғарыдағы мәндерді пайдалана отырып:
Келісімшарттардың жалпы саны
= 1,000 + 2,000
= 3,000
BTC түріндегі жалпы келісімшарт құны
= (1,000 / 70,000) + (2,000 / 75,000)
= 0.04095238 BTC
Орташа кіру бағасы
= (3,000 / 0.04095238 BTC)
= 73,255.81566USD
Позицияның іске асырылмаған P&L және іске асырылмаған P&L пайызы (%)
Іске асырылмаған P&L
Ордер сәтті орындалғаннан кейін ашық позиция және оның нақты уақыттағы іске асырылмаған P&L мәні позициялар қойындысында көрсетіледі.
Сауданың қай жағында тұрғаныңызға байланысты іске асырылмаған P&L есептеу формуласы өзгеше болады.
Лонг позиция үшін
B трейдері 70 000 USD кіру бағасымен 1 000 мөлшерінде ашық BTCUSD сатып алу позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы Соңғы Саудаланған Баға 72 000 USD болып көрсетілген кезде, іске асырылмаған P&L 0.0004 BTC болады.
Іске асырылмаған P&L = Келісімшарт саны × [(1 / Орташа кіру бағасы) − (1 / Соңғы Саудаланған Баға)]
= 1,000 x [ (1 / 70,000) - (1 / 72,000) ]
= 1,000 x 0.0000004 BTC
= 0.0004 BTC
Шорт позиция үшін
C трейдері 70 000 USD кіру бағасымен 1 000 мөлшерінде ашық BTCUSD сату позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы Соңғы Саудаланған Баға 65 000 USD болып көрсетілген кезде, іске асырылмаған P&L 0,0011 BTC болады.
Іске асырылмаған P&L = Келісімшарт саны × [(1 / Соңғы Саудаланған Баға) − (1 / Орташа кіру бағасы)]
= 1,000 x [ (1 / 65,000) - (1 / 70,000) ]
= 1,000 x 0.000011 BTC
= 0.0011 BTC
Ескертпе:
- Инверстік келісімшарттардың ерекшеліктеріне байланысты P&L USD орнына монета түрінде есеп айырысады. USD негізінен трейдерлерге ыңғайлы болуы үшін баға белгілеу механизмі ретінде қолданылады.
- Бұл баға қозғалысы белгілі бір мәнге, мысалы 500 USD-ге, пайдалы немесе пайдасыз бағытта өзгерсе, бұл сіз тиісінше 500 USD пайда табасыз немесе жоғалтасыз дегенді білдірмейді.
- Левереджді арттыру пайда/шығынды тікелей көбейтпейді. Оның орнына, пайда мен шығын позиция көлемі мен баға қозғалысына байланысты анықталады. Қысқаша айтқанда:
- Левередж неғұрлым жоғары болса, позиция ашу үшін қажет маржалық кепіл соғұрлым төмен болады.
- Келісімшарт саны неғұрлым үлкен болса, пайда/шығын соғұрлым үлкен болады.
- Кіру бағасына қатысты баға қозғалысы неғұрлым үлкен болса, пайда/шығын соғұрлым үлкен болады.
- Әдепкі бойынша іске асырылмаған P&L Соңғы Саудаланған Баға негізінде көрсетіледі. Курсорды көрсеткіштің үстіне апарған кезде, іске асырылмаған P&L өзгеріп, Марк бағасы негізіндегі іске асырылмаған P&L мәнін көрсетеді.
- Соңында, іске асырылмаған P&L позицияны ашу және ұстап тұру барысында трейдерлер алған/төлеген сауда немесе қаржыландыру комиссияларын есепке алмайды.
Іске асырылмаған P&L%
Іске асырылмаған P&L% негізінен позицияның инвестиция қайтарымын (ROI) пайыздық түрде көрсетеді. Іске асырылмаған P&L сияқты, бұл көрсеткіш те Соңғы Саудаланған Бағаның қозғалысына байланысты өзгеріп отырады. Сондықтан іске асырылмаған P&L% немесе ROI формуласы төмендегідей:
Іске асырылмаған P&L% = [Позицияның іске асырылмаған P&L / Позиция маржасы] × 100%
Позиция маржасы = Бастапқы маржа + Жабу комиссиясы
Тағы да B трейдерін мысал ретінде алайық. B трейдері 70 000 USD кіру бағасымен 1 000 мөлшерінде ашық BTCUSD сатып алу позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы Соңғы Саудаланған Баға 72 000 USD болып көрсетілген кезде, іске асырылмаған P&L 0,0004 BTC болады. Қолданылған левередж 20x деп алайық.
Бұған дейінгі есептеуімізге сүйенсек, позицияның іске асырылмаған P&L = 0,0004 BTC
Бастапқы маржа = Саны / (Кіру бағасы × левередж) = 1 000 / (70 000 × 20) = 0,0007143 BTC
Жабу комиссиясы = (Саны / Банкроттық бағасы) × 0,055% = (1 000 / 66 500) × 0,055% = 0,00000823 BTC
Іске асырылмаған P&L% = [0,0004 BTC / (0,0007143 BTC + 0,00000823 BTC)] × 100% = 55,36%
Ескертпе:
- Кейбір трейдерлер мұны қате түсінуі мүмкін, бірақ левереджді арттыру іске асырылмаған пайданы арттырмайды. Оның орнына, трейдерлер позиция маржасының азаюына байланысты іске асырылмаған P&L% өскенін көреді, бұл нақты пайданың өсуіне байланысты емес. B трейдерін қайтадан мысал ретінде алсақ, левередж 20x, 10x немесе 50x болса да, іске асырылмаған P&L өзгермейді.
- Егер B трейдері сол 20x левереджді пайдаланса, оның іске асырылмаған P&L = 0,0004 BTC, іске асырылмаған P&L% = 55,36%
- Егер B трейдері левереджді 10x-ке төмендетсе, оның іске асырылмаған P&L = 0,0004 BTC, іске асырылмаған P&L% = 27,8%
- Егер B трейдері левереджді 50x-ке арттырса, оның іске асырылмаған P&L = 0,0004 BTC, іске асырылмаған P&L% = 136,08%
- Кросс-маржа режимінде позиция маржасы әрқашан нақты монета үшін ағымдағы тәуекел лимиті деңгейінде рұқсат етілген максималды левередж арқылы есептеледі (мысалы, BTCUSD = 100x).
Жабылған позиция бойынша P&L
Трейдерлер позициясын толық жапқан кезде, P&L іске асырылған болып саналады және Активтер бетіндегі Жабылған P&L қойындысында жазылады. Іске асырылмаған P&L мәнінен айырмашылығы, есептеуде бірнеше негізгі айырмашылық бар. Төменде іске асырылмаған P&L және жабылған P&L арасындағы айырмашылықтар көрсетілген.
Сондықтан бүкіл позиция толық жабылады деп есептегенде, жабылған P&L есептеу формуласы төмендегідей:
Жабылған P&L = Позиция P&L − Ашу комиссиясы − Жабу комиссиясы − Төленген/алынған барлық қаржыландыру комиссияларының сомасы
C трейдерін мысал ретінде алайық. C трейдері 70 000 USD кіру бағасымен 1 000 мөлшерінде ашық BTCUSD сату позициясын ұстап тұр. Ордер кітабындағы Соңғы Саудаланған Баға 65 000 USD болып көрсетілген кезде, C трейдері Нарықтық жабу функциясы арқылы бүкіл позицияны жабуды шешті. C трейдері позицияны нарықтық ордер арқылы ашқан және позицияны ұстап тұрған кезде жалпы 0,00005 BTC қаржыландыру комиссиясын төлеген деп алайық.
Бұған дейінгі есептеуімізге сүйенсек, позиция P&L = 0,0011 BTC алынды
Ашу комиссиясы = (1 000 / 70 000) × 0,055% = 0,0000079 BTC төленді
Жабу комиссиясы = (1 000 / 65 000) × 0,055% = 0,0000085 BTC төленді
Төленген/алынған барлық қаржыландыру комиссияларының сомасы = 0,00005 BTC төленді
Жабылған P&L = 0.0011 − 0.0000079 − 0.0000085 − 0.00005 = 0.0010336 BTC
Ескертпе:
- Жоғарыдағы мысал бүкіл позиция екі бағытта да бір ғана ордер арқылы ашылып және жабылған жағдайда ғана қолданылады.
- Позициялар ішінара жабылған жағдайда, жабылған P&L барлық комиссияларды (ашу комиссиясы және қаржыландыру комиссиялары) позицияның ішінара жабылған пайызына сәйкес пропорционалды түрде бөледі және жабылған P&L есептеу үшін пропорционалды мәнді пайдаланады.
- Трейдерлер жабылған P&L тарихын осы жерден көре алады.
Іске асырылған P&L

Іске асырылған P&L = Іске асырылған позиция P&L сомасы + Сауда комиссиялары + Позиция ашық болған кезеңдегі қаржыландыру комиссиялары
Іске асырылған P&L мәнін Позициялар қойындысынан табуға болады. Ол белгілі бір кезең ішінде позиция бойынша іске асырылған P&L жиынтығын көрсетеді. Бұған барлық сауда комиссиялары, қаржыландыру комиссиялары және ішінара жабудан іске асырылған кез келген позиция P&L кіреді (формуласы іске асырылмаған P&L формуласымен бірдей).
Мысал ретінде C трейдерін қолданайық. C трейдері 1 000 мөлшеріндегі шорт позицияны толық жаппай, тек 65 000 шығу бағасымен 500 мөлшерін жапты деп алайық.
Позиция P&L = 500 x [ (1 / 65,000) - (1 / 70,000) ] = 0.0005495 BTC
Ашу комиссиясы = (1,000 / 70,000) x 0.055% = 0.0000079 BTC
Жабу комиссиясы = (500 / 65,000) x 0.055% = 0.0000042 BTC
Төленген қаржыландыру комиссияларының сомасы = 0.00005 BTC
Позицияның іске асырылған P&L = 0.0005495 - 0.0000079 - 0.0000042 - 0.00005 = 0.0004874 BTC
C трейдерінде 500 мөлшеріндегі шорт позиция қалды. Кейін ол 71 000 USD кіру бағасымен тағы 300 мөлшерінде шорт позиция ашты. Позиция бойынша іске асырылған P&L төмендегідей болады:
Алдыңғы кезеңнен көшірілген іске асырылған P&L = 0.0004874 BTC
Ашу комиссиясы = (300 / 71,000) x 0.055% = 0.0000023 BTC
Іске асырылған P&L (ағымдағы/қазіргі күнге дейін) = 0.0004874 - 0.0000023 = 0.0004851 BTC
Қалған ашық позиция = 800 мөлшеріндегі шорт позиция
Іске асырылған P&L және жабылған P&L арасындағы айырмашылық мынада: жабылған P&L ішінара жабу кезінде барлық комиссияларды (ашу комиссиясы және қаржыландыру комиссиялары) позицияның ішінара жабылған пайызына сәйкес пропорционалды түрде бөліп, сол пропорционалды мәнді есептеуде пайдаланады. Ал іске асырылған P&L нақты уақытта жаңарып, тиісті позиция бағыты толық жабылғанға дейін жинала береді.
Егер C трейдері 1 000 мөлшеріндегі лонг ордер орналастырса, 800 мөлшеріндегі шорт позиция жабылады және жаңа 200 мөлшеріндегі лонг позиция ашылады. Іске асырылған P&L қайта есептеліп, 200 мөлшеріндегі лонг позицияның іске асырылған P&L мәнін көрсетеді.
