Қорғағыш пут — трейдерлер опциондар келісімшарттары арқылы активтеріндегі ықтимал шығындарды басқару үшін пайдалана алатын тәуекелдерді басқару стратегиясы. Бұл стратегия пут опциондарын сатып алу арқылы лонг позицияның тәуекелін басқару үшін жиі пайдаланылады. Мысалы, сатып алушы ұстап тұрған активтің бағасының көтерілуін күтсе, бірақ баға болжау мүмкін емес нарықтың құбылмалылығы салдарынан төмендесе.
Қорғағыш пут стратегиясы ұстап тұрған активтен және пут опционынан тұрады. Бұл хеджирлеу стратегиясын пайдаланатын трейдер пут опционын сатып алу үшін сыйлықақы деп аталатын комиссияны төлейді.
Стратегия жасаудың негізгі тұстары
Қорғағыш пут стратегиясы ұстап тұрған активіңіздің құнына тең пут опциондары келісімшарт құнын сатып алу арқылы жүзеге асырылады. Мысалы, сіз 1 BTC ұстасаңыз, сізге 1 BTC пут опциондарын сатып алу қажет.
Кіру уақыты
Біріншіден, трейдерлер пут опциондарын сатып алу үшін дұрыс уақытты анықтауы керек.
Қорғағыш пут стратегиясы нарықтағы алдын ала жоспарланған іс-шараға қарсы жақсы тәуекелдерді басқару құралы болуы мүмкін, бірақ оның инвестициялық нарыққа қалай әсер ететіні белгісіз. Мысалы, алдағы Федералды резерв (Fed) жиналысында қабылданатын кез келген шешім инвестициялық нарыққа әсер етеді, бірақ трейдерлер жиналыстың нарыққа қандай өзгерістер әкелетініне сенімді емес.
Бұл сценарийде, жиналыстан бұрын пут опциондарын сатып алу арқылы қорғағыш пут стратегиясын жасау жақсы идея болады.
Жарамдылық кезеңі
Пут опционының мерзімі біту уақыты қорғағыш пут стратегиясының жарамдылық мерзімінің соңы болып табылады. Қорғағыш пут стратегиялары нарықтық оқиғалардан туындаған белгісіз өзгерістерден хеджирлеу үшін жиі қолданылатындықтан, трейдерлер сатып алынған пут опциондарының мерзімі біту күні қорғағыш пут стратегиясының жарамдылық кезеңіне сәйкес келуі керек екенін ескеруі керек.
Егер сіз қысқа мерзімді тәуекелден хеджирлегіңіз келсе, қорғағыш пут стратегиясын жасау үшін қысқа мерзімді опциондарды сатып алу жақсы идея болып табылады. Мысалы, ертең орын алатын нарықтық оқиғалардан туындайтын белгісіздікке қарсы хеджирлеу үшін бір апта ішінде мерзімі бітетін пут опциондарын сатып алу орынды болады. Мұның себебі: ұзақ мерзімді опциондардыың бағасының құбылмалылығы қысқа мерзімді опциондардан азырақ. Бұл тәуекелдерден жақсы хеджирлей алмауы мүмкін.
Жалпы, қысқа мерзімді опциондар бір ай ішінде мерзімі бітетін опциондарды, ал ұзақ мерзімді опциондар бір айдан артық уақыттан кейін мерзімі бітетін опциондарды білдіреді.
Страйк бағасы
Пут опционының орындалу бағасы осы хеджирлеу стратегиясы үшін қауіпсіздік сызығы болып табылады. Егер опционның мерзімі біткенде базалық активтің бағасы орындалу бағасынан төмен түссе, қорғағыш пут стратегиясында пайдаланылатын пут опционындағы трейдердің шығыны шектеледі.
Сондықтан, опционның дұрыс орындалу бағасын таңдау өте маңызды. Әдетте, «at-the-money» (ATM) опциондары нарықтың құбылмалылығына ( дельта және гамма мәндерінде көрсетілгендей) жоғарырақ сезімталдығына және төменірек опцион бағаларына ( тұспалды құбылмалылық мәндерінде көрсетілгендей) байланысты артықшылыққа ие болады. ATM опциондарының артықшылықтары:
-
OTM опциондарымен салыстырғанда жоғарырақ орындалу ықтималдығы.
-
ITM опциондарымен салыстырғанда, салыстырмалы түрде қисынды опцион бағалары.
Басқа факторлар тең болғанда, ATM опциондарының уақытпен бұзылу көрсеткіші «out-of-the-money» (OTM) және «in-the-money» (ITM) опциондарының уақытпен бұзылу көрсеткіштерінен жоғарырақ екенін атап өткен жөн. Сонымен қатар, нарық құбылмалы болғанда, ATM опциондарының тұспалды құбылмалылығы айтарлықтай артық бағалануы мүмкін.
ATM опциондарының кемшіліктерін ескере отырып, трейдерлер қорғағыш пут стратегиясын жасау үшін ұзақ мерзімді путтарды сатып алғысы келгенде, OTM опциондарын сонымен қатар мына үш себеппен қарастыруға болады:
-
Орындалу бағасы бірдей OTM опциондары үшін, ұзақ мерзімді опциондардың дельтасы қысқа мерзімді опциондардың дельтасынан үлкенірек, яғни, ұзақ мерзімді опциондардың актив бағасының флуктуацияларына сезімталдығы қысқа мерзімді опциондардан көбірек.
-
OTM опциондарының бағасы ATM опциондарының бағасынан төмен.
-
OTM опциондарының уақыт мәні ATM опциондарының уақыт мәнінен баяуырақ азаяды.
Шығу уақыты
Қорғағыш пут өзін-өзі жүзеге асыратын тәуекелді басқару стратегиясы болмағандықтан, трейдерлердің өз позицияларын уақтылы жабуы маңызды, әсіресе ұзақ мерзімді пут опциондарын ұстағанда — пут опцион позициялары табыстар немесе шығындар әкеліп жатқанына қарамастан.